4
A exótica tertulia do Café Moderno

Celebrábase esta tertulia no máis labrado dos edificios da Praza de San Xosé. Castelao comezou a asistir a esa tertulia e foi un dos fixos durante a súa estadía en Pontevedra. Alí coñece e traba amizade con moitas das persoas máis relevantes do momento no eido intelectual. Coñece a Carlos e a Luís Sobrino (pintor e médico, repectivamente), o poeta Juan Bautista Andrade, o avogado Isidoro Millán Mariño, o escritor de novelas pornográficas De Haro, ou o xaponés Masaqui Iodogaba, que vivía na cidade e por quen soubo Castelao das clases de arte que se estaban impartindo en Oriente... Traba tamén amistade alí con Pedro Basantar e Álvaro Xil Varela, fundadores do Partido Galeguista.

Foi neste mesmo café onde tiveron xénese algunhas das obras de Castelao. No verán, tiñan costume de contratar unha orquestra. Nunha ocasión, unha delas trouxo unha tal pianista Fisher á que Castelao lle dedica o único nu que se lle coñece. Tamén foi no Café Moderno onde nunha ocasión un home foi buscalo para que lle fixese un retrato do seu fillo que estaba a piques de morrer. Foi a escena que deu orixe á estampa da súa obra Retrato, de Retrincos.

Desenvolve nesta etapa a súa faceta como muralista con diferentes obras para Cambados, para o Café Nuevo de Vigo, para o Balneario de Mondariz ou para o pontevedrés Café Royalty, hoxe perdidos. Xorde tamén a súa faceta de deseñador para libros e revistas como Los nietos de los celtas, de Rafael López de Haro; Do ermo, de Noriega Varela; La casa de la Troya, de Alejandro Pérez Lugín; ou Seara, de Herminia Fariña, impreso nos prelos de Peón, na pontevedresa Rúa Michelena.

Da relación entre Castelao e os seus compañeiros de parladoiro pode servir de exemplo a que mantivo con Carlos Sobrino. Esta relación foi ampla e sostívose durante todo o tempo que moraron en Pontevedra. No verán de 1917 expoñen xuntos nun portal dunha casa da rúa Peregrina, onde o fotógrafo Xoán Manuel Sáenz tiña o seu estudio. Esta exposición foi reseñada por Francisco Javier Sánchez Cantón nun xornal da época e hoxe conservada no seu libro Pontevedra y los pontevedreses.

Tivo tamén unha etapa máis sonada adicada ó traballo coa Coral Polifónica de Pontevedra, precisamente fundada por Castelao e Antón Losada Diéguez en 1925. Castelao encargouse ademais de deseñar algúns dos decorados para as primeiras representacións da Coral, dos que, malpocadamente, non conservamos ningún.

En 1927 Castelao, tamén acompañado de Losada Diéguez e doutras personalidades, coma Sánchez Cantón, que logo acabaría sendo Director do Museo del Prado ou o arquitecto Daniel de la Sota, fundou o Museo de Pontevedra. Encargouse Castelao do deseño das salas e máis da disposición dos fondos, e cedeulle á institución obras de arte popular que el rescatara da destrucción. Precisamente é no Museo actual onde se acolle a práctica totalidade da obra gráfica conservada de Castelao.
 



1. 1911. Primeira escala da turné da tuna compostelana

2. De auxiliar de estatística a profesor no instituto

3. Pontevedra decaía...

5. O galeguismo do café Méndez Núñez

6. A política e a amargura
Castelao en Pontevedra [5]