3
Pontevedra decaía...

Nestes últimos anos da década dos dez e primeiros vinte, cando Castelao se instala a vivir en Pontevedra, a cidade vivía un lento esmorecer do seu anterior vigor intelectual. Poucas estampas quedaban ergueitas na cidade, representadas polas súas xa tamén decadentes personalidades: D. Casto Sampedro; historiador, musicólogo, epígrafo; D. Perfecto Feixó , boticario-gaiteiro mantedor da cultura folclorizante e primeiro fundador de coros de Galicia; D. Celso García de la Riega, crítico da historia local da vila...

Poucas tertulias soportaban o paso do tempo: na Praza da Verdura, onde estivera a tertulia do filósofo krausista Indalecio Armesto; ou a da Praza das Galiñas, na casa do Arco ou de Matalobos, que fora derradeira morada de Méndez Núñez e fogar da tertulia dos irmáns Muruais, onde D. Ramón del Valle-Inclan atopou o seu berce literario.

Pero non era este un ambiente moi propicio ás novas incorporacións, senón ó contrario, pechado ós novos valores.

Perante a hexemonía cultural da capital erguíanse voces independentes que brillaban con luz propia: Poio, Caeira, Parda ou Lourizán.

Tres eran os periódicos do momento. El Diario de Pontevedra, de tendencia monárquico liberal; La Correspondencia Gallega, monárquico conservador; e un terceiro, Progreso, progresista, que poñía a voz discordante e gardaba certas vinculacións co movemento agrario. Os republicanos tamén tiñan o seu medio de difusión, El Pueblo, semanal, de contiña, cousa insólita no momento, moitas das noticias en galego. Como actividades culturais máis salientables débense destaca-los xogos florais e os orfeóns, que cantaban pezas como Negra Sombra, Unha noite na eira do trigo, a Alborada de Veiga...
 



1. 1911. Primeira escala da turné da tuna compostelana

2. De auxiliar de estatística a profesor no instituto

4. A exótica tertulia do Café Moderno

5. O galeguismo do café Méndez Núñez

6. A política e a amargura
Castelao en Pontevedra [4]